niedziela, 9 lutego 2020

Przystanek LXXXVI: Lanny Porter


Autor: Max Porter
Tytuł: Lanny
Wydawnictwo: Zysk i S-ka
Rok wydania: 2019
Ilość stron: 220
Gatunek: Literatura piękna
Ogólna ocena: 9/10
Czy wnerwiła Kocyk? Nie, ale Kocyk czasami nie widział, co myśleć


To książka należąca do tych, o których trudno coś konkretnego powiedzieć... Jeśli miałabym określić styl, wahałabym się między próba poetyckości a prozą poetyczną. Czasami fabuła zabierała więcej miejsca, czasami dialogi, wydłużała się czasowo, a potem nagle zapodawała szybszą akcję. Raz oceniałam tę książkę jako zaskakującą, drugi wręcz przeciwnie. W pewnych miejscach byłam zdegustowana, w innych cieszyłam się oryginalnością. Koniec końców to na pewno lektura, którą trudno ocenić jednoznacznie, ale za to warto pochwalić pomysł niektórych rozwiązań.
Miejscem akcji staje się niepozorna wieść niedaleko Londynu. To również dom niejakiego Praszczura Łuskiewnika, który nagle się budzi (obok zużytego kondomu, co utkwiło mi w pamięci). To jakaś mityczna postać, która jest wszystkim i niczym, a czym dokładnie się zajmuje - niewiadomo. Coś na pozór ekologicznej energii lasu (mimo to nie nazwałabym tej ani żadnej innego historii powieścią ekologiczną)? Nie stwierdzono. Krążą plotki, że porywa dzieci. Uwagę tajemniczej istoty przykuwa wyjątkowy chłopiec Lanny, który jest dziwny, ale jakoś większość mieszkańców nie ma mu tego za złe, nie jest szykanowany, ani nic z tych rzeczy, których bym się spodziewała... Choć gdy "nie ma go w pobliżu", a sąsiedzi mają parę stron do wypowiedzi, okazuje się, że nie było aż tak kolorowo. Mam nadzieję, że nie narobiłam spoilerów? Nie? To dobrze.
Na pewno to powieść przemyślana. Dzieli się na 3 części, w której poznajemy świat Lanny'ego, później świat bez niego, a na końcu rozwiązanie akcji. Powiem szczerze, że największym plusem tej powieści stanowi zakończenie - wprowadzenie Łuskiewnika, który ma plan/ a może go nie ma/ co on w ogóle robi w historii?, sprawia, że czytelnik czeka na magiczne "cuś", poznaje szereg zakończeń, by w ostateczności dostać te, które nie stanowi niczego niezwykłego. W zasadzie nawet do tej pory zastanawiam się, po co obudził się Łuskiewnik i czy rzeczywiście tam był. Dostał to, po co przybył?
Prócz historii Lanny'ego, jego rodziców oraz znajomych poznajemy również psychologiczną stonę całej mieściny. Gdy tragedia bierze górę, każdy inaczej ją postrzega oraz odreagowuje napięcie z nią związane (choć ojciec Lanny'ego, kompletny erotoman, budził we mnie sporą dozę odrazy), nawet spokojni z pozoru sąsiedzi zamieniają się w nieczułe bestie, węszące skandal za skandalem, bogacący się na domniemanych odkryciach. Rzeczywiście, sąsiadów Lanny to miał wyjątkowo kiepskich, wielkie dzięki panie Porter.
Czy mam mówić o minusach? Już i tak przewinęły się przez moją wypowiedzieć, ale nawet ja mogę stwierdzić, że w ogólnym rozrachunku to plusy je przykryły. Dodam jedynie, że spodziewałam się wybuchowej treści, która rzuci mnie na kolana, podobnie jak informacja o dziesięciu nominacjach do "jakiśtam nagród", a w gruncie rzeczy było dość odkryczo i ciekawie, ale żeby od razu porywać się na tak wspaniałe gesty? Cóż za fanaberie! To powieść z gatunku Alice Broadway ("Tusz", "Iskra" i te sprawy), czyli pewna baśniowość, ale bynajmniej nie mrocznego typu, co przeczytałam na okładce. Dowodem na to może być bum reklam przy premierze, a potem nagła cisza zaraz po - co to było? Ptak? Superman? Nie! To chwyt marketingowy! Zamiast promować dobrą książkę, robi się z igły widły i wiadomo, niesmak pozostaje. Czy można ją powierzyć dziecięcym rączkom? Nieee, trochę starszym proszę (pamiętajcie: pan Robert zbereźnik i ten zużyty kondom). Mimo wszystko nie każdy dorosły doceni tę pozycję... Ach te dylematy!
Podsumowując: Nie zanudziła mnie ta lektura, a ponad 200 stron czyta się łatwo i sprawnie, czasami przystając nad ciekawszymi cytatami. Stwierdzam, że nie podobała mi się liczba wyłapywanych przez Łuskiewnika wypowiedzi świata - można by było skrócić je o połowę lub trochę inaczej pobawić się formą, część z nich powinien zachować dla siebie, obojętnie jak byłyby interesujące. Odmienność formy podobała mi się, przez to lektura wydawała się nietuzinkowa. Zaskakująco niezaskakujące zakończenie sprawiło, że podniosła się moja radość o połowę ogólnej oceny (co właśnie poprawiam). Może rzadko to mówię, ale zachęcałabym do tej lektury, głównie przez formę, by ludzie dowiedzieli się, że można żyć inaczej...

sobota, 1 lutego 2020

Przystanek LXXXV: 1917


Autor: Sam Mendes
Tytuł: 1917
Rok wydania: 2020 (premiera polska)
Gatunek: Dramat wojenny
Kraj: USA/ Wielka Brytania
Ogólna ocena: 8/10
Czy wnerwiła Kocyk? Nie, to Kocyk tam wiecznie gadał i chrupał karmelkowym popkornem


Taki ze mnie książkolub, że nagle wylądowałam w innym świecie - w sali kinowej. Rzadko to robię, ale jak już, zaczynam wtedy rozumieć, dlaczego popularność kina nigdy nie wygaśnie. To inne emocje, dźwięk rozchodzący się nawet po trzewiach, chrupotanie popcornu, no i ta tępa głuchota po opuszczeniu sali. Pomijam to, że tym gadułą, którego wszyscy marzą wyrzucić, najczęściej jestem ja... Więc sorry!

Ale do rzeczy. Powiem szczerze, że przygotowałam się na kompletne dno, choć wydawało mi się, że to Anglicy będą w tym filmie głównie mówić. Produkcja jednak wyszła na typowo amerykańską. Jeśli człowiek przygotował się głównie na wizualną stronę seansu, a nawet nieco filozoficzną, to rzeczywiście, jest co zachwalać, jednak jeśli chcielibyśmy pocieszyć się historycznie - no to sorry, ale niet.

Powiem szczerze, że muzyka mnie poraziła (twórca muzyki m.in. do "Wall-y" i "Joe Blacka", więc należy lofciać, Thomas Newman jest coraz lepszy!). Nie rzucała się specjalnie w ucho, a jednak miała swoje mocne momenty. Z wizualnych efektów hołubię moment, gdy bohater wstaje ze schodów i ponad trupem Niemca (czy to perwersja?) spogląda na miasto w ruinach nocą, rozświetlane przez race i wystrzały. Warto odwiedzić kino choćby dla tej jednej sceny (ok, trochę ją przedłużają).

Trzepnęłam coś na początku o jakiejś filozofii. Może trochę przesadziłam, ale obraz poszedł dość mocno w literacką stronę, co akurat dla mnie było interesujące. Dowódca mówi prorocze słowa (cytat niestety nie pamiętam z czego) o tym, że tylko w pojedynkę można dotrzeć do celu, czego bohater potem bardzo się trzyma, choć raczej podświadomie. Gdzie indziej wysłani na rzecz jasna misję niemożliwą dwóch bohaterów leci pod prąd, cofa się, odcinając się wyraźnie od bycia żołnierzem. Swoją drogą ja nie wiedziałam, jak wygląda życie w okopach (przynajmniej zdaniem Amerykanów) i nie sądziłam, że ważne są tam kierunki. Warto śledzić pojawiające się na samym początku nazwy ulic okopowych. Inne momenty również zapamiętałam: płatki wiśni okrywające bohatera na wodzie, swoiste przypomnienie ducha kolegi, które dodaje mu sił. Gdy bohater po trupach wydostaje się z wody idzie za głosem śpiewu - to totalnie druga moja (przydługa) ulubiona scena, choć wątpię, by miała coś wspólnego z rzeczywistością. Pół martwy bohater wtapia się w jednostkę i słucha pieśni, a ludzie ockną się dopiero za jej zakończeniu. Głównie gra tu dźwięk oraz mobilność kamery, co znowu jest zaskakujące od strony twórczej. Wreszcie ostatnia scena - odkrycie przez widzów zawartości skrzyneczki oraz kompletnie sielankowa scena pod drzewem, wyjście z piekła (okopów) do raju (choć okolonego szpitalem), gdzie nie ma bomb, strzałów, wojny. To zakończenie można odczytywać chyba na 10 możliwych sposobów i to podeszło mi jak nie wiem!

Muszę potwierdzić, że dość makabryczny widok trupów, zwisających z drutów, pęczniejących na wodzie, w różnym stadium rozkładu, obgryzanych przez gigantyczne szczury był konieczny - mnie osobiście bardzo to przypominało teksty Jacka Leociaka, jak to doświadczenie wpływało na człowieka, a o czym rzecz jasna zapomina się we współczesnych filmach. Patrząc na "Czterech pancernych" (ok, II wojna światowa, wiem) i schludne mundury niemal w każdych warunkach człowiek zapomina, że nie wszędzie była rzeka lub czas, by się odświeżyć, paplanie się w błocie też wiele mi powiedziało.

Denerwowały mnie przeciągnięte płaczliwe momenty typu [SPOILER] zabili ci brata! Ok, ryczmy więc przez 10 minut... Wiem, że jestem już trochę nieczulona na podobne kwestie, ale jednak gdy widz nie związał się emocjonalnie z daną postacią, to tak naprawdę ma gdzieś tę żałobę. Przy końcu scena pt: "Run, forest, run!", gdzie bohater biegnie na przełaj rzucającym się do walki, a w tle pokaźne bombowe wybuchy, to moim zdaniem typowa amerykańska przesada, której Anglicy nie zdołali załagodzić. Przyznaję również, że coś się zagubiło z obrazm I wojny światowej - nie tylko ja miałam wrażenie, że oglądam tę II, szczególnie gdy facet strzela do drugiego niczym z ckmu, a naboje w magiczny sposób nigdy się nie kończą (jak ten papier toaletowy, prawda?), a podczas całego seansu widziałam tylko jednego konia i to martwego...

Film ten pozbawiony jest głębi, to typowy obraz amerykańskiego snu, tutaj bardziej legendy z cyklu opowieści zapomnianych. Jednoznaczne narodowo postaci bezwiednie upraszczają świat do jakiegoś krótkiego atlasu: Niemcy to brutalne potwory, podstępne bestie nawet wtedy, gdy współczujący Anglicy ich ratują, chleją tylko lub zabijają, Francuzki to cudowne samarytanki, przygarniające cudze dzieciaczki czy opatrujące obcych. No i oczywiście bezwzględnie, niemal zabójczo, odważni Anglicy, którzy nie cofną się przed niczym, by ratować... nie wiem, może po prostu dla celu ratowania. Nie rozumiem również, dlaczego wszyscy wierzyli bez dowodu jakiemuś szeregowemu, że jak drze się "mam wielką misję!", to to musi być prawda. Bo co, Anglicy nie kłamią?

Podsumowując: oprawa całego filmu, poprowadzenie fabuły, zdjęcia, muzyka - to jest warte zobaczenia. Jeśli jednak ktoś chciał wybrać się na ten film, ponieważ bardzo interesuje się I wojną światową, to niezbyt mogę polecić. Nie znam się na tyle, by wyłapać każdą fabularną wpadkę, ale czegoś tu brakowało, przynajmniej tego, że nie możemy charakteru człowieka oceniać po jego narodowości. Z drugiej strony trzeba było coś pominąć, by rozwinąć coś innego. W ogólnym rozrachunku to przyjemny seans, z przepiękną środkową sceną i przyciągającą muzyką. Jest oparty na fakcie historycznym, ale czy wiernie odtworzonym - niestety trudno mi powiedzieć, a ja sceptycznie patrzę na takie wątki (tak bardzo Heather Morris, fuj!).

poniedziałek, 6 stycznia 2020

Przystanek LXXXIV: Psy z Rygi Mankell


Autor: Henning Mankell
Tytuł: Psy z Rygi (seria tom II)
Wydawnictwo: W.A.B.
Rok wydania: 2006
Ilość stron: 320
Gatunek: Kryminał, sensacja, thriller
Ogólna ocena: 4/10
Czy wnerwiła Kocyk? Niezdołała, choć Kocyk był mocno zdegustowany tym, co postać robiła w archiwum <jedna nitkowa brew poszła mu do góry>

Źródło: ecsmedia.pl

Są książki dobre i złe, nieziemsko wręcz genialne i totalne kicze, ale są też takie, które sytuują się gdzieć pomiędzy, a czytelnik nie bardzo wie, gdzie miałby sobie je wsadzić (i umówmy się, że dzisiaj nie wkładamy sobie nic w cztery litery). Powyższa pozycja taka właśnie jest - ma swoje plusy, powiedziałabym, że przeważają minusy, a jednak nie wyrzuciłabym jej do kosza (za to oddałam w poczet bilioteki miejskiej, wiedząc, że w życiu do niej nie wrócę). Codziennie zastanawiałam się, co o niej mogę powiedzieć i jutro nie zmienić zdania (tak, dochodzę do wniosku, że jestem kobietą).

Okładka! Należy zerknąć sobie na to, co przygotowało wydawnictwo W.A.B. (było kilka wznowień) - kościotrup-śmierć sikający do wody (generalnie już wiem, że to rodzaj męski). To wbrew pozorom dużo mówi o klimacie całej powieści, przygód komisarza Wallandera, niekiedy słynnego prawie jak Sherlock Holmes (ja bym tu dodała sarkazm), tak, marketing nie nigdy śpi, chodziło o postawienie szwedzkiego Wallendera (trochę jak Wallenroda, nie?) blisko Holmesa, Poirota, ustawiając ich jak do zdjęcia. Ja bym osobiście go tak wysoko nie wsadzała, ale to moja opinia. To drugi tom jego kryminalnych poszukiwań, choć podejrzewam, że tak jak w tej pozycji, każdy tom zakłada się na jednej historii, więc nie trzeba zaczynać od pierwszego.

Rok 1991. Policja w Ystad otrzymuję informację o makabrze na plaży - ponton z martwymi mężczyznami w garniturach, członkowie łotewskiej mafii. Wallander leci do Rygi i szybko trafia na trop międzynarodowego spisku, w końcu co to dla takiego detektywa. Rok jest tutaj ważny, Łotwa dopiero co odzyskała niepodległość, dla głównego bohatera wiele sytuacji powoduje zdziwienie, czyli człowieka obeznanego z demokratycznym systemem. To powinna być najlepsza strona tej książki, jednak moim zdaniem został ten problem za mało zarysowany, na rzecz boga-Wallandera. Gdyby go poszerzyć, byłoby świetnie. Na jednej stronie przeczytałam, że książka miała wzbudzić myślenie co by było gdyby, o mniej rzucających sie w oczy konsekwencjach wyzwolenia się Europy Wschodniej, o nieznanych niebezpieczeństwach, jak to się wszystko mogło potoczyć. Rzeczywiście, ciekawe, świetna kampania, ale ja po lekturze doszłam do zupełnie innych wniosków... To po prostu powieść z wątkiem kryminalnym i na ten fakt naciska cała fabuła. Dlatego trochę mi żal całego pomysłu, tło mnie akurat bardziej zaciekawiło, ale oni niknie w tłumie i przeciętny czytelnik może nawet go nie zauważy.

Tak brzydko określiłam głównego bohatera, ale wspomniany komisarz nie jest tak złą postacią, choć podkreślany jest jego wiek, słaba kondycja, kłopoty z sercem... Cud, że nie padł tam z przyczyn zdrowotnych, te mafie bardzo się starały, by mu zafundować zawał serca (choć planowali trochę inne rozrywki). O czym Kocyk wspominał na początku w metryczce, to scena, która zapada chyba jako jedyna najbardziej charakterystyczna - gdy głównemu bohaterowi nagle chce się do toalety, więc zamiast po cywilizowanemu "wstrzymać się", to wchodzi w "akcję" przy najbliżej stojącym wiadrze ("to drugie", moi drodzy). Pal licho tam, że właśnie się włamał do archiwum i lepiej, by ślad po nim nie pozostał... Nie wiedziałam, jak odczytywać tą i inne sceny. Skandynawscy autorzy zawsze mnie zadziwiają, tutaj nie było inaczej.

Podsumowując? Czyta się dobrze, autor ma dryg pisarski, akcja trzyma się kupy, koniec jest satysfakcjonujący i lektura wciąga. Co chmurzy klimat, to główny bohater, od czasu do czasu jego dziwne zachowania. Z drugiej strony gdyby był idealny, to mielibyśmy do czynienia z drugim Bondem (bo częściej przechodziliśmy w sensację), więc może był to zabieg specjalny, by nie mylić go z zestawem innych detektywów. Jak wspomniałam na początku - mam mieszane odczucia co do tej osoby. Koniec końców książka nie zabija bezdennością jak część dostępnych na rynku, więc można śmiało po nią sięgnąć, ale wybitną, jak głoszą reklamy, też bym jej nie nazwała.

 

Na własną odpowiedzialność, cóż mogę rzec.

niedziela, 29 grudnia 2019

Przystanek LXXXIII: Ostatni strzał (Star wars) Older


Autor: Daniel Jose Older
Tytuł: Star wars. Ostatni strzał
Wydawnictwo: Uroboros
Rok wydania: 2018
Ilość stron: 464
Gatunek: Science fiction
Ogólna ocena: 6/10
Czy wnerwiła Kocyk? Nie, Kocyk <wdech> od zawsze <wdech> kochał się w <wdech> Vaderze <wyciąga miecz świetlny>


Gwiezdne wojny - to na dźwięk tych dwóch słów włącza się w móżdżku charakterystyczna melodyjka (tak, musiałam o tym wspomnieć, sorry), być może podparta mottem "Niech moc będzie z tobą". Należy zastrzec, że o autorze wiem jedynie tyle, że pisuje tam sobie normalnie o urban fantasy i czasem (do tej pory dwukrotnie) popełnia gwiezdne przygody. Przy tylnej okładce widnieje jego zdjęcie - jeśli macie taką możliwość, w żadnym wypadku proszę nie oglądać jego facjaty, jest beznadziejne delikatnie mówiąc, jakby jakiś podrzędny raper postanowił zrobić wydawcy psikusa.

"Gwiezdne wojny" były wymysłem filmowców, dopiero później powstała chamara powieści, komiksów i innych, co tworzy nieprzebrany świat pomysłów dla całej rzeszy autorów marzących o prostej kasie. To jak korzystanie z gotowca. Trudno mi jednak porównywać, gdy po raz pierwszy zabrałam się za kartkową wersję "Gwiezdnych wojen", więc ten fakt pominę milczeniem (ups, za późno). Prześledzmy więc, jak poszło niejakiemu Olderowi.

Historia, której ten raperek się dopuścił, dotyczy Hana i Landa, wycinka z ich przeszłości tuż po pokonaniu Imperium. Niestety, nie ma w niej śladu Vadera (Kocyk długo był tym faktem załamany). W sumie sama opowieść nawet ok, ale nie mam pojęcia, dlaczego wetknięto w nią dodatkowo rozlazłe miłosne rozterki Hana-Lei oraz Landa-Kashy (SPOILER: ponadto happy end z ich udziałem zdarza się tylko w disney'u, po co to przeciagać na papier? Czy Han-Leia nie powinni inaczej skończyć, jeśli chcemy być zgodni z filmem?). Dzięki temu mamy nie 200 stron powieści, a ponad 400. Oraz niezadowolonego czytelnika (z Kocykiem to dwóch). W internecie możecie przeczytać, że to "doskonałe uzupełnienie filmu", ja jestem zdania, że wiele rzeczy można było sobie zwyczajnie darować, a przydomek "doskonałe" posiada niestety inne znaczenie, czego piszący nie bardzo są świadomi.

Opowieść podzielona jest na trzy historie, ponieważ obok Hana i Landa znajduje się jeszcze Gor. W kilku ramach czasowych przybliżają nam motywacje kilku osób, powoli odkrywają tajemnice strasznej maszyny oraz delikatnie poruszają problemy relacji droida-człowieka. Z tej strony to ciekawe, ale jak zaznaczyłam wyżej - rozterki miłosne są tak frasobliwe, jakby autorem była rozmemłana kobieta (chodzi mi o ten konkretny styl, a nie obrazę naszej drogiej płci), a nie doświadczony facet (helloł, coś już wcześniej napisał) rozpływający się zamiast w ferworze walki,  to w... czy ona/ on mnie kocha, czy nie kocha? No serio? Spodziewałam się czegoś zupełnie innego. Z ciekawych zabiegów to nietłumaczone wypowiedzi Chewbaccki i Ewoczki, co wychodziło dość słodko.

Podsumowując: miło powrócić do tego świata nawet w wersji papierowej (jeszcze nie widziałam ostatniej filmowej wersji, ale podobno i tak mają pojawić sie poboczne historie, więc to nie koniec, tylko początek!). Czytelnik ma przed oczami Leię, Hana, Landa w jego uroczych kostiumach, Chewbaccę i innych na pokładzie słynnego Sokoła. To też zmarnowany potencjał - szczególnie młodego Taki oraz jego glutowatego przyjaciela. Należy również zaznaczyć, że o ile Lando jeszcze jakoś gra, Chewbacca... no wiecie, jego dialogom nie da się nic zarzucić (to głównie ryki), nowa postać w formie Ewoczki jest całkiem spoko, dość słodka, ale nie przytłaczająco, ale Han? Ten Han Solo? To jakiś rozlazły stwór, kompletne nieporozumienie. W grucie rzeczy potrafi od czasu do czasu coś zastrzelić (a i to marnie), nie potrafi planować, petrarkować, ma problemy emocjonalne, ucieka przed obowiązkami w kosmos i inne zakamarki Wszechświata, aby tylko nikt nic od niego nie chciał. Naprawdę, tak go mamy widzieć? Całkowicie mnie to spojrzenie zawiodło...

Powinnam zakończyć swoją wiecznie czepialską wypowiedź wielkim plusem, więc to robię - historia Gora i jego tajemniczej broni oraz to, co się wokół tego dzieje. Nie można powiedzieć, że to zła książka, ale jeśli czytelnik spodziewa się petardy, to radzę utemperować swój zapał. To lekka przygoda, z potencjałem, ale wykorzystanym, przynajmniej w nie tym kierunku, którym powinna. Przecież to cholerne "Gwiezdne wojny", a nie "Pierwsza miłość"!


sobota, 28 grudnia 2019

Przystanek LXXXII: Księga cmentarna Gaiman


Autor: Neil Gaiman
Tytuł: Księga cmentarna
Wydawnictwo: Mag
Rok wydania: 2008
Ilość stron: 224
Gatunek: Fantastyka, literatura młodzieżowa
Ogólna ocena: 7/10
Czy wnerwiła Kocyk? Nie, ale Kocyk przeżywa właśnie poświąteczną traumę, więc wiele rzeczy nie dostrzega.

Źródło: lubimyczytac.pl


Wierzę, że święta przebiegły magicznie. U mnie bynajmniej, więc postanowiłam magię stworzyć sobie za pomocą fantastyki. Jak widać u góry - nie, nie skończyłam jeszcze z Gaimanem.
Książka jest dziwna, nawet jak na Gaimana i pewnie z tego powodu trudno ją ocenić. Miramax planowało ją sfilmować, ale ostatecznie zawieszono produkcję. Dlaczego? Ja się tam nie przypatrywałam tej akcji tak dokładnie, ale jakoś zaskoczona nie jestem.

To nie tak, że to zła książka (w końcu to Gaiman, co mogło pójść nie tak?). Fabuła zasadza się na chłopcu, który w sposób nieświadomy ucieka przed mordercą (Pan Jack), który wybił jego całą rodzinę. Miejscowy cmentarz udostępnia mu schronienia (z jakiś powodów morderca nie może na niego wejść), mimo że część z ich "mieszkańców" wcale tego nie chce. Przygarnia go zmarłe małżeństwo, które tak bardzo chciałoby mieć dziecko... No właśnie, co mogłoby pójść źle w książce Gaimana? Dostaniemy na pewno niekonwencjonalne rozwiązania, które próżno szukać u innych autorach, połączenie świata przyziemnego (ziemskiego) z baśniowym (tak, będzie morał), mitycznym, również z wątkiem wkraczania głównego bohatera w dorosłość dzięki chmarze przygód. No właśnie, to księga, więc w większości poznajemy szereg historii duchów, czasem z rolą uratowanego chłopca (o chłopcu, który przeżył cz II xD), w większości w angielskim wymiarze (lordy itp.).

Chłopiec o bardzo wyrafinowanym imieniu w formie "Nikt" w skrócie "Nik" zostaje w końcu wychowany w dziwacznych warunkach przez widmową społeczność cmentarza, ale jakoś nie zauważa tego, bo i jak, skoro ma zakaz opuszczania bezpiecznego cmentarza, szczególnie że morderca jego biologicznych rodziców wciąż na niego czyha.

To nie tak, że się przy tej książce wynudziłam, ale momentami jednak nie było za ciekawie. Mam wrażenie, że młodzież również nie będzie zadowolona z akcji, prędzej mniejsze dzieciaczki (a mimo to wolałabym, by czytały to większe dzieci, ze względu np. na Pana Jacka). Książka skupia się na zabawnej interakcji żywego z nieumarłymi, chłopcu latającym po kryptach w prochowcu i owszem, jest miło, ale... nie wiem, poza tym jakbym czytała coś, co już gdzieś było. Poza głównym wątkiem więcej rarytasów nie znajdziemy. To lektura dla fanów Gaimana, przeciętni czytelnicy powinni jednak zacząć od innej przygody.


poniedziałek, 16 grudnia 2019

Przystanek LXXXI: Blask Adornetto


Autor: Aleksandra Adornetto
Tytuł: Blask (tom 1)
Wydawnictwo: Znak
Rok wydania: 2011
Ilość stron: 496
Gatunek: Fantastyka, literatura młodzieżowa
Ogólna ocena: 6/10
Czy wnerwiła Kocyk? Nie, ale Kocyk trafił już w świąteczny humor <hoł hoł hoł!>

Źródło: lubimyczytac.pl

Powiem, że nigdy jakoś nie przekonywały mnie tomy wielkości około 500 stron, jak ta u góry, tym bardziej jeśli ktoś wpisuje, że to pierwszy tom serii... Ja w każdym razie nie zauważyłam dopisku pt. "1 tom" (tak w ogóle był tam?). Przekonuje jeszcze coś - zjawiskowa okładka, która to zkusiła mnie na to czytelnicze szaleństwo, ale jakoś nie, aby pójść po kolejne tomy. Ups... Ach ten złoty blask!

Jeśli chodzi o samą treść książki, to jako lekka lektura jest bardzo przejemna. To romans z wątkiem nadnaturalnym, ale nie przesadzonym, choć trochę melodramatycznym (ilość lukru mocno przeważa). No i z przeznaczeniem jednak dla młodzieży, choć dorosłych też może trochę poruszyć.

Do małej mieścinki przybywają - uwaga - aniołki. Gabriel (wojownik), Ivy (uzdrowicielka) i Bethany (najmłodsza). Tym razem aniołki mają klasyczne zadanie, czyli nieść dobro, przeciwstawić się złu, pomagać społeczności i wtopić się w tłum. Nie mogą przywiązywać się do ludzi, jednak najmłodsza Bethany, aniołek o najmniejszym doświadczeniu, nie może się powstrzymać, szczególnie gdy poznaje Xaviera. Zresztą, żadne z nich się nie ociąga. Dlatego, że anioły muszą się wtopić w społeczność, Bethany powinna chodzić do szkoły, dzięki czemu fabuła wchodzi w formę literatury młodzieżowej, która większy nacisk stawia na uczucia i emocje. Należy zaznaczyć, że mimo nieźle zarysowanych postaci, w szczególności kobiecej bohaterki oraz jej anielskiego rodzeństwa, ciężko powiedzieć cokolwiek o wybranku Bethany, Xavierze. On po prostu jest, ale kim? Autorka zapomniała nadać mu jakikolwiek charakter... Ja rozumiem, że aniołki to fajna rzecz, ale... czy wymaganie od męskiej postaci czegoś więcej niż "przystojny" jest aż tak wielkim wysiłkiem?

Podsumowując: nie jest to książka ani idealna, ani w jakiś sposób wybitna, ale jej lekka forma i dopracowany język sprawia, że ma coś z metafizyki, ale nie za dużo. Autorka pewnie miała taki plan, ale potem zaczęła się spieszyć... Większość zdarzeń można przewidzieć, ale czytelnik nie nudzi się przy ich odkrywaniu, akcja nie rozciąga się w nieskończoność, by jakoś sięgnąć tych prawie 500 stron, wprost przeciwnie, choć ponownie zaznaczam, że autorka skupiła uwagę głównie na rozwijającym się uczuciu człowieka i anioła (nie jest to spory spoiler, myślę), a reszta gdzieś tam ginie. W każdym razie te minusy sprawiły, że po drugą część nie sięgnęłam, choć podobno dalej akcja zaczyna sie rozkręcać, ale to i tak lepsza książka od tych, co ostatnio zaczęły się pojawiać na rynku, więc musiałam wystawić wyższą ocenę.

Generalnie po to, by im dopiec (na takie jak ja, prezent nie czeka pod choinką, wiem).

niedziela, 8 grudnia 2019

Przystanek LXXX: Mój Auschwitz Bartoszewski


Autor: Władysław Bartoszewski
Tytuł: Mój Auschwitz
Wydawnictwo: Znak
Rok wydania: 2010
Ilość stron: 208
Gatunek: Autobiografia, historia
Ogólna ocena: 10/10
Czy wnerwiła Kocyk? Nie, Kocyk udobruchany takimi lekturkami <szczerzy się> 

Źródło: znak.pl


To trochę smutne, co mówią media o Władysławie Bartoszewskim. Zdarza się, że hejty pojawiają się również w komentarzach do faktów, w którym jego nazwisko akurat się wzmiankuje. Jest coś w stwierdzeniu, że człowiek tak blisko władzy nigdy nie ma czystych rąk (stoimy z boku, nigdy nie poznamy całej prawdy), ale martwią mnie argumenty, które są podawane jako dowód jego winy. Dodam, że mnie interesują wyłącznie te dotyczące granic KL Auschwitz.

Może powiem coś o tytule - to bardzo ważne, nie jest on tutaj przypadkowy. Na historię o KL Auschwitz składa się multum relacji i wspomnień, z której my poznajemy tylko jej ułamek i z tego budujemy wiedzę o tym obozie. Nigdy nie wiedzieliśmy i nie będziemy wiedzieć wszystkiego o tym miejscu, ponieważ musielibyśmy poznać wszystkie jednostkowe historie, także tych osób, które nie dotrwały, by o niej opowiedzieć. Każde jednostkowe spojrzenie (byłego więźnia) to właśnie "moje Auschiwtz", czasem różniące się niemożliwe od reszty, zmieniające niektóre fakty przez błędy pamięci, opowiadające z wielkim humorem jak u Stanisława Grzesiuka, z optymizmem jak u Primo Levi, matematyczną precyzja jak u Laurence'a Reesa, dziecięcą wrażliwością jak u Thomasa Buergenthala, religijnym zaciągnięciem jak u Zofii Kossak-Szczuckiej i... tak dalej, można w nieskończoność. Każdy człowiek inaczej postrzega świat i tutaj nie ma wyjątku, a ten obraz jest wyjatkowy, bardzo subiektywny i indywidualny.

Nie są to zwyczajne wspomnienia, do jakich człowiek przywykł. W opowiadaniu o przeszłości pomagają Bartoszewskiemu Piotr M. Cywiński (teraźniejszy dyrektor PM Auschwitz-Birkenau) i Marek Zając, co bardziej przypomina rozmowę (pytania i wtrącenia tych osób nie zostały wymazane). Na końcu załączono wybrane przemowy Bartoszewskiego oraz opowiadania innych współwięźniów, m.in. słynny "Apel" Jerzego Andrzejewskiego, broszura ojca Augustyna "Za drutami obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu", "Pamiętnik więźnia" spisany przez Halinę Krahelską czy "W piekle" Zofii Kossak. Warto wspomnieć, że część wspomnień u Krahelskiej pochodzi z ust Bartoszewskiego - konspiracyjnie wydano jego wspomnienia, rzekomo uśmiercając autora, aby go nie szukano. Fragmenty pochodzące od Kossak są z czasów, gdy pisała jeszcze przed dekonspiracją i trafieniem do KL Auschwitz (jak Krahelska wydawała wspomnienia byłych więźniów, by świat poznał prawdę). Potem warto przyjrzeć się jej poobozowej relacji "Z otchłani" (nie każdemu jednak przypadną one do gustu - sporo omija, sporo odwołań do Boga).

Bartoszewski jako zwykły chłopak (17-18 lat) trafia do KL Auschwitz we wrześniu 1940, w tzw. drugim transporcie warszawskim, jeszcze na początku działalności obozu, dostaje numer 4427. Od razu musi się wdrążyć do nowej rzeczywistości Wiele szczęśliwych trafów oraz zawiązanych nagle przyjaźni ratuje mu życie. Po wyjściu z obozu - został z niego zwolniony w 1941 roku - długo wraca do zdrowia, zawiązuje działalność konspiracyjną, a po wojnie... zostaje wsadzony do jednej celi razem z dawnymi esesmanami. Niejednokrotnie jesteśmy świadkami, jak wielkie piętno odcisnął na nim obóz.
Został z obozu zwolniony - tak. To jest właśnie jeden z argumentów, że Bartoszewski bratał się z nazistowskimi Niemcami, a potem z Sowietami. Nie rozumiem, dlaczego wciąż mało ludzi wie, że zwolniono w ten sposób ponad jakieś 100 osób, w początkowym okresie działalności obozu. Do końca nie wiadomo, co takiego chciały przez to uzyskać władze obozowe, ale fakt jest faktem. Człowiek wychodzący w ten sposób na wolność nie mógł być polityczny (nie trafił do obozu za konspirację), ani żydowskiego pochodzenia, ponadto jeśli był wyraźnie chory, cofano takie zezwolenie. Podpisywano też oświadczenie, że co działo się w obozie, zostaje w obozie, inaczej do niego wróci. Bartoszewski znalazł się szczęśliwie na tej liście. Zresztą, co takiego mógł zaproponować osiemnastolatek, nie zrzeszony z żadną działalnością?

Podsumowując: jak widać, nie jestem tu po to, by wybielać lub oczerniać dane osoby. Boli mnie jednak, jak powtarza się szereg kłamst i nikt ich nie prostuje, prawdopodobnie z niewiedzy. Zbliża się kolejna rocznica wyzwolenia KL Auschwitz (27 stycznia) i z tej okazji na pewno pojawi się jeszcze wiele podobnych sytuacji, o które już mnie krew zalewa (mimo że nie wiem, co będzie). Od czasu do czasu warto przeczytać sobie sprostowania na stronie oświęcimskiego muzeum - ot tak, by zabłysnąć chociażby na facebooku wiedzą, a nie ignorancją lub powtarzalnością kopiuj-wklej/ udostępnij. Co do książki? Warto przeczytać o życiu Bartoszewskiego, o tym, jak ze zwykłego warszawskiego chłopca stał się poprzez dramatyczną historię politykiem i dyplomatą. Jeśli poszukuje ktoś skandalu - nie znajdzie go. Sporo z jego historii jest ciekawa, zaskakująca, a styl wzbudza całą gamę odczuć (uwiódł mnie wątek o matczynym płaszczu). Dodatki do książki na końcu są ważne, powiedziałabym, że od nich należy zacząć lekturę.